| Boya Hakkında Bazı Sıkça Sorulan Sorular |
|
| Boya | Kuruma Zamanı |
| Emülsiyon | 4 saat minimum, 6-8 saat tercihen |
| Kireç-badana | 6-8 saat |
| Astar, cila | 8-10 saat |
32. Yeni boyanmış duvarların temiz kalması nasıl sağlanır?
Zaman zaman duvarların üzerindeki tozlar bir fırça yardımıyla temizlenebilir. Sabunlu bir süngerle üzerindeki lekeler çıkarılabilir. Yalnız temizleme işlemi yapılırken çok fazla sert davranılmamalı ve boyayı zedelememeye dikkat edilmelidir.
33. Boya neden pütürlü ve lekeli görünür?
Pütürlü ve lekeli görüntü, son katın, bir önceki katın pütürlü yüzeyine uygulanmasından, son kattan bir önceki katın yerine tam oturmamış olmasından, astarın iyi kurumamış olmasından, son katın düzgün uygulanmamasından veya gereğinden kalın macun tabakası uygulanmasından oluşabilir.
34. Enamel nedir?
Su ya da yağ bazlı, leke tutmayan ve yıkanabilen, en önemli özelliği düzgün ve sert bir yüzey oluşturmak olan bir son kat uygulama maddesidir. Genelde çok parlak olmasına rağmen isteğe bağlı olarak mat olanları da vardır.
35. Yüzeyde oluşan küf nasıl çıkarılmalıdır?
Yüzeydeki tüm küf, ya hazırlanan bir karışımla (bir birim çamaşır suyu, üç birim su) ya da hazır alınan bir kimyasal maddeyle ovularak çıkarılmalıdır. Daha sonra yüzey bol su ile durulanmalı ve kurumaya bırakılmalıdır. Yüzey kurur kurumaz hemen yeni boya uygulanmalıdır.
36. Doğal kıllı fırça mı sentetik kıllı fırça mı kullanmak daha doğrudur?
Ne tip boya kullandığınızla çok ilgilidir. Yağ bazlı boylarda her iki tip de kullanılabilir. Sadece sentetik kıllı fırçalar lateks veya akrilik boyalarda kullanılmalıdır. (Lateksteki su veya akrilik boya doğal kıllardaki yağı alır ve böylece doğal kılların kullanımı oldukça zorlaşır.)
37. Lateks bir boya, alkid enamel üzerine uygulanabilir mi?
Genellikle lateks boyalar yeterli bir yüzey hazırlama işlemi olmadan; yani zımparalama, temizleme yapılmadan alkid enamel üzerine uygulanamaz.
38. Zemin duvarlarından sızan nemi önleyecek herhangi bir boya var mıdır?
İçinde Portland çimentosu barındıran ürünler su sızdırmazlık aracı olarak duvarlarda kullanılabilir. Ancak çok fazla nem sızıntısı, duvarların dışına buhar önleyici blok oluşturulması gibi farklı önlemler alınmasını gerektirebilir
39. En iyi dış yüzey boyası nedir: akrilik mi alkid mi?
%100 akrilik son katlar renk kaybını önleme ve esneklik açısından en iyi seçimdir. Ancak kusma yapan ahşap yüzeylerde, akrilik son katı uygulamadan önce yağ bazlı bir ön kat uygulanması çok önemlidir. Kusma yapmayacak yüzeylerde tamamen akrilik boyama sistemleri kullanılabilir.
40. Dış yüzeylerdeki boyalar neden tebeşirlenir?
Bir dereceye kadar tebeşirlenme normal kabul edilebilir. Bazı boya üreticileri bunu, boyanın kendisini temizleme işlemi olarak gördüklerini söylemektedirler. Fakat bunun yanında ince boya tabakasının çok fazla kalkması, çok ağır bir tebeşirlenmeye neden olabilir. Fazla tebeşirlenme, ince boya tabakasının hava şartlarıyla dağılmasından oluşur. Bazı genel tebeşirlenme nedenleri arasında uygun olmayan yüzeye tatbik, gereğinden fazla boya sürmek ya da kalitesiz boya kullanımı sayılabilir. Bütün bunlar kötü hava şartlarıyla birleşince boyanın tebeşirlenmesine neden olur.
41. Serin havalarda boya yapılabilir mi?
Çoğu lateks veya akrilik boyalar, sıcaklık 10 °C’nin altına düştüğü zamanlarda uygulanmamalıdır. Alkid/yağ bazlı boyalar 5 °C’ye kadar olan sıcaklıklarda uygulanabilir.
42. Direkt güneş ışığı altında boya yapmak neden önerilmez?
Boyalar, düzgün bir işleme ve yapışma sağlayabilmek için uygulandıktan sonra bir süre ıslak kalmak zorundadır. Direkt güneş ışığının sıcaklığı, boyanın en dış katmanının daha olgunlaşmasını tamamlamadan kurumasına neden olur. Bu da boya üzerinde baloncuklar oluşmasına neden olur.
43. Dış yüzeylerdeki ahşaplarda oluşan kabarma ve soyulmaların en temel nedeni nedir?
En temel neden nemdir. Ancak kabarma, direkt güneş ışığı altında boya uygulanmasından, yetersiz yüzey hazırlığından veya düşük kalitede boya kullanımından da oluşabilir.
44. Alüminyum ya da vinil yanlıklar boyanabilir mi?
Vinil ya da alüminyum yanlıklar, yüzey temiz ve kuru olduğu sürece, %100 akrilik boyayla astar vurulmadan boyanabilir. Açık havaya maruz kalmış alüminyum akrilik son kat uygulanmadan önce temizlenmeli ve yağ bazlı astarla astarlanmalıdır. Vinil yanlıklar boyanırken seçilen boyanın orijinal renkten daha koyu olmamasına dikkat edilmelidir çünkü koyu renkler güneş ışığını emer ve bu da yamulmalara, burkulmalara neden olabilir.
45. Çit ve güverte gibi ahşap yüzeyler için ne tarz bir kaplama uygundur?
Çoğu güverte, basınçlanmış kerestelerden yapılır. Yatay yüzeylerde, özellikle çok fazla insan üzerinde yürüdüğü için lekelenmeler çok görülür. Ancak dik duran yüzeylerde ya da çitlerde boyama işlemi neredeyse keyfi olur. Boyamaya başlamadan önce ahşabın su emme kapasitesi, üzerine su püskürtülerek kontrol edilmelidir. Eğer su tanecikler halinde yüzeyde kalıyorsa, boya ahşabın içine işleyemeyecektir. Eğer yüzey yeniyse, 30 gün bekleyip aynı işlem tekrarlanmalıdır. Eğer yüzey yeni değilse, iyice temizlenerek boyaya hazır hale getirilebilir.
46. Eski ve üzerinde kurumuş boya olan bir fırça nasıl tekrar kullanılabilir hale getirilir?
Kurumuş lateks boya, fırça ispirto içinde bekletilip temizlenirse çıkarılabilir. Yağ bazlı boya ise fırça bu iş için özel üretilen kimyasallar içinde bekletildikten sonra temizlenebilir.
47. Kullanılacak fırça hangi boyda olmalıdır?
Yüzeyin büyüklüğüne göre karar vermek yerinde olacaktır. Yüzey büyüdükçe kullanılan fırçanın boyu da büyüyecektir. Ancak yine de en önemlisi kullanımı kolay olan fırçanın seçilmesidir.
48. Dekoratif boya uygulamalarında ne tür sünger kullanılmalıdır?
Doğal deniz süngerleri uygulamadan sonra harika bir görüntü bırakır. Ancak yapay süngerler için bu söylenemez.
49. Tahta kaplı yer yüzeylerinin boyanmasında neye dikkat edilmelidir?
Tahtalar sıcaklık farklılıklarından dolayı genişleyip, daralabilir ve bu da boyaya zarar verir. Üstelik yerde olan tahta kaplamalar, üzerinde yoğun bir yürüme trafiği olacağı için, yıpranmaya çok meyillidir. Bu yüzden astarlama ve macunlama evreleri ayrı bir dikkat ve özenle yapılmalıdır.
50. Küften tamamen kurtulmak mümkün müdür?
Hayır. Küf karanlık, nemli ve hava akımının az olduğu her yerde oluşabilir. Boyalar küf oluşumunu engelleyecek şekilde fomüle edilmelerine rağmen yine de bir müddet sonra boyanın üzerinde de küf oluşumu gözlenebilir. Temizlemek, yapılabilecek en iyi işlemdir.
51. Yeni boyanmış duvarlarda oluşan leke ve kirler için ne yapılabilir?
Yeni uygulanmış boyayı temizlemek için en az iki hafta (ancak dört hafta çok daha iyi) beklemek gereklidir. Yumuşak bir bez ya da sünger kullanılarak, hazırlanan sabunlu suyla duvarlar silinebilir. Fazla sulu temizleme yapılırsa akan sular duvarda iz bırakabilir. Ayrıca, eğer temizleme suyuna bir kimyasal madde karıştırılmışsa duvarın görünmeyen bir yerinde boyaya zarar verip vermediği kontrol edilmelidir.
52. Boyanmış yüzeylerde meydana gelen ufak bozulmalara nasıl müdahale edilmelidir?
Bu küçük müdahalelerde en iyi sonuç alınmak isteniyorsa, orijinal boya uygulamasındaki yöntemlerin aynısı kullanılmalıdır. Orijinal boyadan kullanmaya çok dikkat edilmelidir. %25-50 inceltilerek çok ince bir kat uygulanmalıdır. Orijinal boyama zamanındaki aynı nem ve sıcaklık değerlerinde uygulama yapmak çok daha yerinde olur.
53. Dış cephe boya uygulamalarında ikinci katın önemi nedir?
İkinci kat boya, doğal olarak boya tabakasını kalınlaştırır ve bu da boyanın dış etkenlere karşı dayanıklılığını artırır.
54. Boya yapılırken üst üste gelme izleri nasıl engellenir?
Küçük küçük alanlar boyanarak, fırçaya yeni boya alınırken yüzeydeki boyanın kuruması engellenir, bu da iz oluşmasını önler.
55. Fazla boya kullanılarak uygulanan bir kat, iki kattan daha mı iyidir?
Hayır, çünkü boya yüzeye nüfuz edemez ve iyi yapışamaz.
56. Dış cephe boya uygulamalarında en uygun şartlar nelerdir?
Nem oranı %85’in altında, sıcaklık da 10 °C ile 40 °C arasında olmalıdır.
57. Çok sıcak havalarda boya uygulamanın sakıncası nedir?
Boya çok sıcak havalarda yüzeye yapışamadan ve nüfuz edemeden kurur. Bu da boyanın soyulması ve kabarması ile sonuçlanır.
58. Dış cephelerde, mevcut lateks boyanın üzerine alkid boya uygulanması önerilir mi?
Genelde önerilmez. Alkid kat zaman geçtikçe sertleşecek ancak altındaki lateks kat hep esnek kalacak. İlerleyen zamanlarda lateks boya genişlemelere ve büzülmelere maruz kalacaktır. Bu, alkid tabakanın lateks üzerine yapışmasını önleyecek, böylelikle alkid tabakada soyulma ve çatlamalar oluşacaktır.
59. Yağmur yağdıktan ne kadar sonra boya uygulanabilir?
Aslında bu, boyanacak yüzeyin ne kadar ıslandığıyla ilgili bir durumdur. Böyle bir durumda, taş ya da ahşap bir yüzey çok fazla ıslanabilir. Boya uygulamak için, yağmurdan sonra minimum bir gün beklenilmesi önerilmektedir. Ama en önemli kriter, yüzeyin tamamen kuru olduğundan emin olunmasıdır. Yüzeyde kalacak nem, boyanın absorbe edilmesini önleyerek soyulma problemini doğurur.
60. Akrilik lateks boya suyla inceltilirse ne olur? Bir şekilde boyanın dayanıklılığı azalır mı?
Boya suyla inceltildiği zaman boyanın katı içeriği inceltilmiş olur. Bunun sonucunda boya istenildiği kadar kalın bir film tabakası oluşturamaz. Film tabakasının kalınlığı boyanın dayanıklılığı için çok önemli olduğu için, bu boyalar beklenenden daha kötü bir performans gösterirler. Boya kapatma özelliğini de yitirebilir.
61. Dış cephelerde hangi renkler daha geç solar?
İlk olarak, dış cephelerde kullanılan bütün boyalar zaman içinde solma yaparlar. Ancak bu solmanın miktarı renkten renge, boyadan boyaya değişir. Mavi ve yeşil gibi organik renkler, kahverengi ve sarı gibi inorganik renklere nazaran daha çabuk solma eğilimi gösterirler. Bunun yanında, yüksek kalitedeki akrilik lateks boyalar, çözücü bazlı boyalara oranla renklerini daha iyi muhafaza ederler. Bu arada dış cephe ve iç cephe boyalar arasındaki en büyük farklardan birisi, dış cephe boyalarının renklerini daha fazla koruyabiliyor olmasıdır.
62. Galvanizli yüzeylerde en iyi sonucu hangi boya verir?
Galvanizli yüzey altı ay kadar açık havada bırakıldıktan ya da kimyasal maddelerle temizlendikten sonra, iki kat akrilik lateks boya direkt olarak metal yüzeye ya da metal astarının üzerine uygulanabilir. Yukarıda bahsedilen işlemler yapılmadan boya uygulamasına geçilirse, yağ ile çinko tepkimeye girerek boyanın soyulmasına neden olur.
63. Alkid ve lateks arasındaki kuruma zamanı farkı nedir?
Lateks boya bir saat içerisinde kurur ve suyla temizlenebilir. Alkid boya bir günde kurur ve çözücülerle temizlenir.
64. Yağ bazlı boyalar zamanla sert ve kırılgan hale geliyorlar. Akrilik lateks boya da aynı şekilde davranır mı?
Hayır. Akrilik lateks boyanın partikülleri birbirlerine yapışarak esnek bir film tabakası oluştururlar. Bu tabaka yüzeyle beraber genişleyebilir ve büzülebilir. Bu da boyaya inanılmaz bir dayanıklılık sağlar. Yağ bazlı boya, ömrü boyunca sabit bir kimyasal reaksiyon sonucunda film tabakasını oluşturur. Bu reaksiyonlar sonucunda boya sert ve kırılgan bir hale gelir. Bu da çatlamalara ve kabuklanmalara neden olur.
65. Yeni boyanmış bir yüzeyde neden çatlamalar oluşur?
Bu çatlamaların en önemli nedeni, gereğinden kalın bir boya tabakası uygulanmasıdır. Yüzeydeki kat daha çabuk kurur ve alt katların kuruması daha uzun zaman alır. Alt katlar kuruyunca büzülür ve bu da üst katta çatlamalara neden olur. Ayrıca boya uygulanan yüzey iyi temizlenmemişse bu da bir neden olabilir.